Terminal

Design and Space Solutions

Bir Modernlik Zemini: Barok Aşırılık

Akın Nalça Kitapları’na Yeni Bir Katılım: Bir Modernlik Zemini: Barok Aşırılık Mehtap Serim Akın Nalça Yayınları 13 yıl önce kurulduğundan bu yana, amacını sadece tasarım konularından söz eden kitaplar yayınlamak olarak değil, kendisi bizatihi tasarım ürünü olan yayınlar yapmak şeklinde tanımladı. O zamandan beri hepsi Bülent Erkmen tarafından tasarlanan Akın Nalça Kitapları bu genel ilke kararına uygun biçimlendiler. Her bir kitabın o kitabın özgül içeriği doğrultusunda tekil olarak tasarlandığı dizinin bu yılki katılımcısı Mehtap Serim’in yazdığı “Barok Aşırılık: Bir Modernlik Zemini” oldu. Barok, dünya sanat ve mimarlık tarihinin en netameli konularından biri. O nedenle, özellikle Avrupa ve ABD’de barok hakkında üretilen metin sayısı her geçen yıl tırmanıyor. Son birkaç onyılda ise zirveye ulaştığı düşünülebilir. Türkiye’de konuya aynı yoğun ilginin gösterilmediği aşikar. Mehtap Serim’in “Barok Aşırılık: Bir Modernlik Zemini” adlı kitabı Türkçe‘de bu konuya ilişkin ilk kapsamlı deneme. Kitapta barok, bir üslup üretim meselesi veya sanat tarihi kavramı olarak değil, en geniş anlamda bir modernlik tartışması şeklinde ele alınıyor. Hatta modernliğin kurucu pratiklerinden biri olduğu üzerinde duruluyor. Özellikle Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde yalın bir mekanik düzen olarak kavranan dünyanın, tam aksi doğrultuda bir başka modern boyutunun da bulunduğu anlatılıyor. Modernite bir yandan rasyonaliteyi, bilimin disiplin kurucu yaklaşımlarını ve yeni siyasal sistemlerin katı sınırlar çizme çabalarını var ederken, bir başka modern üretim olan barok da öngörülemez, katılaştırılamaz ve disipline edilemez olan davranışları yaratıyor. Kitap, çağdaş dünyanın iki karşıt ucun, ussal ile beklenmedik olanın ürettiği gerilimler aracılığıyla biçimlendiğine dikkat çekiyor. Kitabın içerik yapısı da bu bağlamda alışılagelmişin dışında. Ana kuramsal metinle onun karşısındaki sayfalara yerleşen fragmanlardan oluşan ikili bir yapı gösteriyor. Fragmanlar çoğunlukla kısa metinler, resimler ya da grafiklerden oluşmakta. Sayısı yüzü aşkın olan bu fragmanların içerikleri ana metin ile doğrudan veya dolaylı biçimde ilişkili olabiliyor. İşlevleriyse, barok bağlamında kuramsal olanla imgesel olanın birlikte çapraz okumalarını yapmaya olanak vermek ve okuyucuya kendi kişisel okuma güzergahlarını çizme fırsatını tanımak şeklinde tanımlandı. “Bir Modernlik Zemini: Barok Aşırılık”ın Bülent Erkmen tarafından yapılan tasarımı da bu ikili yapıyı vurguluyor. Onun ötesinde, barok davranış için amblematik olan aşırılık temasını da bir kez daha gündeme taşıyor. Kitabı, “cismi ismiyle müsemma” bir nesne haline getiriyor. Mehtap Serim hakkında: 1979 yılında Kayseri’de doğdu. 2001’de YTÜ Mimarlık Fakültesi’nden mimar, 2004 yılında İTÜ Mimarlık Fakültesi’nden yüksek mimar, 2016 yılında MAU Mimarlık Fakültesi’nden doktor ünvanlarını aldı. Lisansüstü çalışmalarının her ikisini de Mimarlık Tarihi alanında tamamladı. 2005’ten 2016’ya dek İTÜ ve MAU Mimarlık Fakülteleri’nde araştırma görevlisi olarak çalıştı. Akın Nalça Kitapları Mekan ve sergileme tasarımı konusunda hizmet veren Terminal\'in kurucusu Akın Nalça\'nın 2003 yılında başlattığı yayın projesi, bugüne kadar tasarım, mimarlık ve kent kültürü alanlarında farklı içeriklere sahip pek çok ürüne imza attı. Akın Nalça Kitapları\'nın ilki, 2003 yılında yayımlanan, Bülent Tanju\'nun kaleme aldığı \"Mimarlıkta Sıfır Noktasını Aramak? Han Tümertekin\'in Yapıları-Yaptıkları Üzerinden Mimarlık Okumaları\" adlı çalışma olmuştu. Onu, Uğur Tanyeli\'nin yazdığı \"İstanbul 1900-2000: Konutu ve Modernleşmeyi Metropolden Okumak\", Faruk Ulay\'ın \"Sürekli Bir Yenilginin Gölgesinde: Grafik Tasarım Manifestosu\", Celal Üster\'in derlediği tasarım üstüne 600\'ü aşkın özdeyişten oluşan \"Tasarımın Özüsözü\", \"Tereddüt ve Tekerrür: Mimarlık ve Kent Üzerine Metinler 1873-1960\", \"Türkiye\'nin Görsellik Tarihine Giriş: İstanbul\'u Resmetmek\" ve Alev Erkmen\'in \"Geç Osmanlı Dünyasında Mimarlık ve Hafıza: Arşiv, Jübile, Abide\" ve \"Kitap Nesnesi Nesne Olarak Kitap\" ile tasarımını ve editörlüğünü Bülent Erkmen’in üstlendiği “Yazmak Düşünceyi Yapılandırır” takip etti. Son olarak 2015 yılında, Uğur Tanyeli’nin kaleme aldığı ve yine Bülent Erkmen tarafından tasarımı gerçekleştirilen “Sınıraşımı Metinleri: Osmanlı Mekanının Peşinde (15. ve 19. Yüzyıllar)”, Akın Nalça Kitapları arasındaki yerini aldı. Basın iletişim: Melike Gümüş Başkır T. +90 216 557 83 84 E. melike@terminaldesign.com.tr